Bagi merealisasikan matlamat negara sebagai pusat kecemerlangan pengajian tinggi dan percambahan ilmu di rantau ini menjelang tahun 2020, pelbagai usaha dan tindakan telah dilakukan. Dengan tertubuhnya Universiti Malaya, era pengembangan ilmu di Malaysia sudah bermula.

Penubuhan IPTA di Malaysia

Universiti-universiti yang menjadi perintis kepada penubuhan IPTA di Malaysia ialah:

1. Universiti Malaya (UM)
   Ditubuhkan pada tahun 1962 hasil daripada kertas cadangan Suruhanjaya Carr-Saunders yang bertujuan mewujudkan sebuah pusat umum di mana pelbagai kaum, agama dan ekonomi dapat bersama.
   
   
2. Universiti Sains Malaysia (USM)
   Penubuhan USM bermula dengan persetujuan Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang terhadap resolusi penubuhan sebuah kolej universiti di negeri tersebut. USM ditubuhkan pada tahun 1969.
   
   
3. Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM)
   Penubuhan UKM pada tahun 1970 membuktikan bahawa Bahasa Melayu boleh dijadikan sebagai bahasa pengantar di peringkat universiti dengan terbuktinya beberapa kejayaan yang telah dikecapi oleh universiti ini.

Percambahan dan Pengiktirafan IPTA di Malaysia

Dewasa ini, percambahan ilmu dan pengetahuan berlaku dengan cepat dan pantas. Maka, kerajaan telah mengambil beberapa langkah dengan mewujudkan beberapa universiti dan bidang pengajian yang baru bagi menyediakan sumber tenaga pakar selari dengan perkembangan industri di negara ini.

Universiti awam di Malaysia telah dikategorikan kepada tiga kumpulan iaitu:

• Universiti Penyelidikan
• Universiti Komprehensif
• Universiti Berfokus

Kategori-kategori ini mencerminkan bidang dan jurusan utama yang ditawarkan oleh universiti-unversiti tersebut kepada para pelajarnya.

Selain itu, pengiktirafan antarabangsa yang diterima oleh Universiti Sains Malaysia (USM) sebagai Unversiti Apex merupakan satu pencapaian yang terbaik diterima oleh universiti awam di Malaysia. Dengan pencapaian ini, Malaysia telah mengorak langkah untuk menjadi pusat kecemerlangan pengajian tinggi serantau menjelang tahun 2020.

Pertumbuhan universiti-universiti IPTS yang semakin pesat membuatkan universiti awam perlu berdaya saing untuk menghasilkan modal insan yang sentiasa berdaya saing dan berpengetahuan luas bagi membantu dalam meningkatkan lagi ekonomi serta pembangunan negara seiring dengan Teras 4 dalam Pelan Strategik Pengajian Tinggi Negara iaitu Memperkasa Institusi Pengajian Tinggi.